Skóra wrażliwa stanowi wyzwanie na co dzień często ulegając podrażnieniom. Czynniki takie jak zmienna temperatura, produkty stosowane do pielęgnacji, wilgoć, a nawet promieniowanie UV wpływają na jej komfort i dobrostan. Tym bardziej uważnie należy zadbać o skórę wrażliwa, gdy regularnie stosowane są opatrunki. Częste przyklejanie i odklejanie plastrów mogą jeszcze bardziej podrażniać skórę (1). Jak zadbać o skórę wrażliwą, aby zmniejszyć ryzyko podrażnień podczas stosowania opatrunków?

Skóra wrażliwa, czyli jaka?

Skóra wrażliwa objawia się szeregiem nieprzyjemnych dolegliwości takich jak uczucie napięcia, pieczenia, mrowienia, swędzenia, a nawet bólu. Choć te odczucia mogą występować niezależnie, bez dodatkowych schorzeń, to charakterystyczne jest, że skóra wrażliwa towarzyszy takim dermatozom jak atopia, łuszczyca czy trądzik różowaty. Nieprzyjemne uczucia towarzyszące skórze wrażliwej mogą ulegać nasileniu na skutek zmiennych warunków środowiska, stosowanych środków do pielęgnacji i higieny czy mechanizmów immunologicznych (1).

Skóra wrażliwa – objawy

Wśród podstawowych objawów skóry wrażliwej wymienić należy:

• suchość jakopodstawowy objaw skóry wrażliwej; suchość związana jest z uszkodzeniem zewnętrznej bariery naskórka i w konsekwencji zwiększoną utratą wody i substancji nawilżających,
• podrażnienie skóry objawiające się zaczerwienieniem, pieczeniem lub szczypaniem, często pojawia się po kontakcie z czynnikiem wyzwalającym takim jak np. źle tolerowany kosmetyk, plaster czy niska temperatura,
• szorstkość będąca konsekwencją suchości, związana z nieodpowiednim nawodnieniem komórek naskórka (1).

Jakie opatrunki stosować przy wrażliwej skórze?

Skóra wrażliwa wymaga odpowiednio większej troski i pielęgnacji. Tym bardziej jest to istotne w kontekście uszkodzeń i podrażnień związanych ze stosowaniem opatrunków. Osobom ze skórą wrażliwą zaleca się stosować specjalne opatrunki np. na bazie silikonów lub opatrunki hydrokoloidowe. Jak wskazano w badaniach, wykazują one największą skuteczność, jeśli chodzi o gojenie rany, a także nie przywieranie do światła uszkodzonej skóry (2, 3).

• Plastry do skóry wrażliwej

Należy unikać klasycznych plastrów i opatrunków na podkładzie celulozowym z klejem, gdyż mogą przyklejać się do rany. Ich wymiana lub usuwanie może wymagać pociągnięcia skóry otaczającej ranę i powodować ponowne uszkodzenie naskórka. W konsekwencji dochodzić może ponownie do nasilenia dolegliwości bólowych i podrażnienie skóry wokół.

Wybierając plastry do skóry wrażliwej, należy zwrócić uwagę na ich hipoalergiczną formułę. Zgodnie z tym co wspomniano wyżej, zalecane są plastry i opatrunki silikonowe lub hydrożelowe, dobrze przylegające do skóry otaczającej ranę, ale nie przyklejające się do uszkodzonej powierzchni skóry.

Bezpieczne techniki usuwania plastrów dla osób z wrażliwą skórą

Jak wskazuje się w rekomendacjach, bezpieczne usuwanie plastrów u osób ze skórą wrażliwą zaczyna się już na etapie doboru odpowiedniego opatrunku. Wybierać należy te hipoalergiczne, niewysuszające, bazujące na silikonach lub formułach hydrokoloidowych. Właśnie takie opatrunki stwarzają optymalne warunki do gojenia się rany (2, 3).

Następnie zaleca się powolne i ostrożne usuwanie plastrów. Można tu dodatkowo wesprzeć się specjalnym sprayem przeznaczonym do usuwania opatrunków (2, 3). Doskonale sprawdza się wyrób medyczny StickOff®*, który ułatwia usuwanie plastrów bez bólu i bez podrażnień. Aby dowiedzieć się więcej, przejdź tutaj: StickOff®.

Niekiedy można dodatkowo zabezpieczyć skórę otaczającą ranę. Do tego celu stosuje się środki barierowe np. emolienty, które aplikuje się przed założeniem opatrunku. Ich celem jest zabezpieczenie skóry przed podrażnieniami i wzmocnienie jej struktury (3).

Skutki złej techniki usuwania plastrów i opatrunków

Stosowanie plastrów i opatrunków najczęściej jest koniecznością. Stanowią one formę zabezpieczenia uszkodzonej rany, ograniczają ryzyko zabrudzenia i stwarzają optymalne warunki do regeneracji. Jednocześnie nieodpowiednio dobrany, założony lub usunięty opatrunek może powodować dyskomfort, ból i ponowne uszkodzenia rany i skóry wokół. Szczególnie odpowiednia metoda zdejmowania opatrunków i plastrów może mieć negatywne konsekwencje takie jak:

• Zerwanie naskórka – gdy opatrunek zbyt ściśle przylega do skóry wrażliwej, suchej i z tendencją do uszkodzeń, podczas zdejmowania opatrunku może dojść do zerwania wierzchniej warstwy naskórka. Objawia się to zaczerwienieniem, bólem, a niekiedy nawet krwawieniem.

• Odparzenia po plastrze – powstają jako efekt podrażnienia po opatrunku, najczęściej takim, który przylegał zbyt ściśle do skóry lub został przetrzymany za długo. Odparzenia pojawiają się także, gdy opatrunek jest ze sztucznego materiału i skóra miała ograniczone możliwości do regeneracji.

• Uszkodzenie rany – źle dobrany i zdjęty opatrunek może przyczynić się do ponownego uszkodzenia nie tylko skóry wokół, ale także samej rany. Najczęściej tak się dzieje, gdy stosuje się klasyczne, celulozowe opatrunki, ściśle przywierające do skóry i rany.

Stosowanie opatrunków na skórze wrażliwej wymaga starannego doboru opatrunku i plastra. Zalecane są opatrunki hipoalergiczne, dopasowane do skóry wrażliwej z dermatozami takimi jak atopowe zapalenie skóry czy łuszczyca. Nie mniej istotna jest technika zakładania i zdejmowania plastrów. Niekiedy zasadne może być skorzystanie ze środków ułatwiających zdejmowanie opatrunków.

Bibliografia:

1. Misery i wsp. Sensitive skin. J Eur Acad Dermatol Venereol 2016, 30: 2-8.
2. Davis SC, Li J, Gil J, Valdes J, Solis M, Treu R, Kirnser RS. A closer examination of atraumatic dressings for optimal healing. Int Wound J. 2015;12(5):510-6.
3. Wounds International. EXPERT WORKING GROUP. HOLISTIC STRATEGIES TO PROMOTE AND MAINTAIN SKIN INTEGRITY. Recommendations from an expert working group 2020.

*Podmiot prowadzący reklamę: Chiesi Poland Sp. z o.o.
Producent: Emergopharm Sp. z o.o. sp.k.
To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.

CHIESI/AWA/STI/2026/03/02